Қылмыстық құқық

Қазіргі қоғам өмірінің дамуымен қатар қылмыстылық құбылысы да қарқынды сипатқа ие болып отыр. Осы бір қылмыстылық дертінің бір бөлігі болып табылатын қылмыстың қайталануы және оның алдын алу мәселелері, онымен күресу жолында маңдай тер еңбегін төгіп жүрген адамдардың қай- қайсы болмасын алаңдатпай қоймайды. Осы ретте қылмыстың қайталануының алдын алу  мәселелерін жетілдіру бүгінгі күнге дейін өзекті мәселе болып отыр.
2009

Егер жалпылама алатын болсақ, көлік қылмысы, яғни қылмыстар ұғымдары және көліктік-әкімшілік  деликті,  яғни  құқықбұзушылық,  екі  ұғымдар  жалпы  көрсеткішке  – «құқықбұзушылық» ұғымына келіп саяды.  «delict» латын термині   этимологиялық тұрғыдан «құқықбұзушылық» сияқты әлеуметтік құбылысты білдіреді. Көптеген заңгер ғалымдардың арқасында «деликт» термині біраз тарлау шеңберде, яғни азаматтық-құқықтық, әкімшілік- құқықтық және тәртіптік-құқықтық тәртіптегі құқықбұзушылықтарға қатысты пайдаланыла бастады, сонымен қатар қылмыс сол деликтінің өзі болып табылады, бірақ бұрыннан айтылып жүргендей «delictum sui generis», яғни «айрықша текті құқықбұзушылық».
2009

Заңға сәйкес: а) тұлғаның өз әрекетінің немесе әрекетсіздігінің қоғамдық қауіпті салдарының орын алу мүмкіндігін болжамауымен, б) тұлғаның бұл салдарды болжау міндеттілігімен, в) тұлғаның оларды болжай алу мүмкіндігімен. Заң айыптының өз әрекетіне деген психикалық қатынасын сипаттамайды, бұл, айтып кеткеніміздей, заңдағы ақау болып табылады: біріншіден, ұқыпсыздық әрекетке деген қатынаспен тамамдалатын және жасырын ниеттен шектелуі тиіс болатын абайсыз формалды қылмыстар болады және, екіншіден, ұқыпсыздық анықтамасы кінә ұғымының жалпы ұғымына сәйкес келуі тиіс.
2009

Қылмыспен күрес саласында халықаралық ынтымақтастықты жетілдіру қазіргі таңда мемлекеттердің құқық қорғау органдарының өзекті мəселесіне айналып отыр. Қазіргі таңда қылмыс жаңа нысандарға ие болды, халықаралық байланысы бар қылмыстар саны артты, Қазақстан Республикасының азаматтары қатысушысы болып табылатын халықаралық қылмыстық топтар артуда. Мақалада халықаралық қылмыспен күресудегі мемлекеттер ынтымақтастығының əртүрлі деңгейдегі халықаралық-құқықтық негіздерінің мазмұны мен ерекшеліктері туралы ашылып айтылады. Автoрлар ТМД шеңберінде қылмыспен күрес бoйынша халықаралық ұйымның құрылуы жəне бұл ұйымға Қазақстан Республикасының қатысуы туралы баяндайды.
2014

Бұл мақалада Қазақстан Республикасының қылмыстық заңы бойынша жаза жүйесін жетілдірудің мәселелері  қарастырылады.Мақаланың авторлары талдаудың нәтижесінде жаза жүйесін жетілдіру мақсатында қылмыстық заңда сотталушыны қоғамнан оқшаулауды талап етпейтін жазаны қарқынды қадағалаумен ауыстыру, электрондық бақылау және қазақ дәстүрлі құқығында болған айып жазасын қарастыру керек деген шешімге келеді.Келтірілген    ұсыныстардың    негізділігін    қамтамасыз ету үшін «айып» және «медиация» институттарының арақатынасы қарастырылады және оларды ажырататын белгілер анықталады: біріншіден, «медиация» жаза болып табылмайды, ал «айып» жаза болып танылады екіншіден, «медиация» медиатормен қолданылады,«айып» сот арқылы тағайындалады үшіншіден, «медиация» кезінде тараптар ерікті түрде медиаторға барады және оның шешіміне келіседі, ал «айып» бойынша кінәлі адам айып түрінде тағайындалған соманы жәбірленушіге төлеуге  міндеттенеді.
2015

Осы мақалада автор заңгер ғалымдардың пікірлерін қарастыра келе жеке өмір ұғымын жан-жақты ашуға талпыныс жасайды. Жеке өмірдің барлық аспектілерін анықтау – заң ғылымының алдында тұрған негізгі міндет болып табылады. Осыған байланысты автормен шетелдік тәжірибеге, кеңес уақытының нормативтік құқықтық актілеріне және қазіргі ұлттық заңнамаға салыстырмалы талдау жасай келе, құпия, жеке бас құпиясы, жеке құпия және отбасы құпиясы ұғымдарының арақатынасын жан-жақты қарастырады. Сонымен қатар қолданыстағы заңнаманы талдаудың негізінде жеке өмірге қолсұғылмаушылық құқығының қылмыстық-құқықтық тұрғыдан қорғалуын зерделеп, оны жетілдіру бойынша бірқатар ұсыныстар жасайды.
2015

Қылмыстық құқық саласында өзекті құқыққа қайшы іс­әрекет ретінде, медицина қызметкерлері тарапынан жасалған қандай қыл­ мыстық құқық бұзушылықтарды кәсіби құқық бұзушылықтарды жат­ қызуды анықтау мәселесі өзекті болып қалуда. Қазақстан Республи­ касының Қылмыстық заңнамасы медицина қызметкерлері тарапынан жасалған қылмыстық құқық бұзушылықтарды жеке қылмыстық құ­ қық бұзушылықтар тобына жатқызады. Медицина қызметкерлерінің қылмыстық жауаптылығының ерекшеліктері олардың субьектісінің ерекше мәртебесімен және кәсіби қызметінің әлеуметтік мәнімен анықталады. Отандық қылмыстық  құқықтың  доктринасына  сәй­  кес, ҚК Ерекше бөлімінің баптарында субъектінің ерекше белгілері көзделсе арнаулы субъект болып танылады. Қылмыстық құқық бұ­ зушылықтың арнаулы субъектісі  болып,  жалпы  субъектінің  қажет­  ті белгісінен басқа (есі дұрыстық, белгілі бір жасқа толу), сияқты белгілерден басқа нақты қылмыстық құқық бұзушылық жасағаны үшін басқа тұлғаларды қылмыстық жауаптылыққа тарту мүмкіндігін шектейтін ерекше қосымша белгілерді де иеленуі қажет. Медицина қызметі саласында қылмыстық құқық бұзушылықтың субъектісінің белгілерін анықтауда анықтаушы фактор ретінде заңмен белгіленген медициналық көмек көрсетудің болуы танылады.
2016

Кез келген құбылысты зерттеуді оның ұғымын  анықтаудан бастау қажет. Бұл тек ғылыми ізденісті жеңілдетіп қана қоймай, сонымен қатар оның нәтижелерін зерттеушілердің жете түсінуін жеңілдетеді. "Сыбайлас жемқорлық" термині заңдылық, оның ішінде қылмыстық-құқықтық ұғым болып табылмағандықтан, оның    құқықтық анықтамасы белгілі бір қиындық  туғызады.
2009

Заңды тұлға өзінің іскерлік беделін белгілі бір қызметті жүзеге асырған кезде иеленеді. Бұл кызмет занды тұлғаның органдары мен қызметкерлері, ал заңмен көзделген жағдайларда - қатысушылары, ретінде шығатын азаматтардың әртүрлі іс-әрекеттерінде көрініс табады. Сөйтіп, азаматтық құқықтар мен міндеттердің пайда болуына, өзгеруіне немесе тоқтатылуына бағытталган мәмілелері, яғни занды әрекеттерді занды тұлға оның мүдделеріне сай, адал және орынды әрекет етуге міндетті өзінің органдары мен қатысушылары арқылы жүзеге асырылады. Міндеттерді орындау мен құқықтарды жүзеге асыру заңды тұлға тарапынан тек өзінің органдары арқылы ғана емес, оның қызметкерлерінің әрекеттері арқылы да жүзеге асырады. Бұндай әрекеттер сол занды тұлғаның әрекеттері болып саналады. Сондықтан да, мысалы, занды тұлғаның өз мәмілелерін жүзеге асырғанда шындыққа сай емес ақпаратты беретіні туралы жарияланым, заңды тұлға мәмілелерін жасататын адамдар туралы мәліметтерді де (ашық болмаса да, бірақ дәлелдеуге, идентификациялауға оңай) береді.
2009

Қорқытып алушылықты онымен аралас басқа құрамдардын ажырату мәселесі, ең алдымен, практикада бұл мәселенің   біртекті және дұрыс шешілмеуінен   туындайды. Е.Алауовтың   айтуынша: «Құқық қорғау органдарының қызметкерлері арасында жүргізілген сауалнама көрсетіп отырғандай, олардың шамамен 70% күш көрсетумен қосылған қорқытып алушылықты қарақшылық және зорлықпен тонаудан  ажырату кезінде  қиыншылықтарға кездеседі» [1, 200 б.].
2009

Көлік қылмыстарын детерминациялайтын себептер мен алғышарттардың көптүрлілігі және әртараптығы тиісінше, жүзеге асыру саласы мен өзінің сипаты, мазмұны бойынша әртүрлі іс- шаралардың жүйелі кешенін ұсынады. Бұл шаралар әр алуан деңгейде жүзеге асырылуы мүмкін.
2009

Егер қылмыс жасаған тұлға өз әрекетінің немесе әрекетсіздігінің қоғамдық қауіпті сипатын ұғынып, оның қоғамдық қауіпті салдарын алдын ала болжап және оларды тілеген болса, немесе сол салдардың орын алуын саналы түрде мүмкін санаған болса, қылмыс қасақана жасалған болып танылады.  Келтірілген  анықтамадан  көріп  отырғанымыздай,  заң  жасырын  ниетті      материалдық құрамдарға қатысты анықтайды: ол субъектінің әрекетке немесе әрекетсіздікке, сондай-ақ салдарына деген психикалық қатынасының сипатын білдіреді.
2009