Кәсіпкерлік

Əлемдік тəжірибеге жүгінсек, дамушы елдер экономикасын дамытушы фактор ол кəсіпкерлік болып табылады. Шағын кəсіпкерлікті дамытудың басты мақсаты — ел экономикасын қарышты дамытып, халық қажеттілігін қанағаттандыру, сонымен қатар нарыққа өтімді тауар жіберу. Жалпы елімізде шағын кəсіпкерлік дамыса, қоғамда бəсекелестік те дамиды, қосымша жұмыс орындары ашылып, тұтыну секторы да кеңейеді. Шағын кəсіпкерлік халық шаруашылығының барлық салаларын, яғни, құқықтық, қаржы, əлеуметтік-экономикалық мəселелерді қамтитындықтан, болашақта ел дамуының қайнар көзі болып табылмақ. Жалпы кəсіпкерлік қызмет — дамушы сектор. Кəсіпкерлік секторды одан əрі дамыту үшін елімізде мынадай мəселелерді дамытқан жөн: мемлекет тарапынан кəсіпкерлікке қолдау көрсету, кəсіпкерлікті қолдайтын ұйымдар санын көбейту, бизнес- инкубаторларды, маркетингтік жəне басқару саясатын, кəсіпкерлік құқықты əлі де болса жетілдіру қажет. Қазақстан Республикасындағы шағын жəне орта кəсіпкерліктің мониторингі көрсеткішін қарастырсақ: 2011 жылдың қаңтар-қазанында өткен жылғымен салыстырғандағы өнім шығарылымы (салыстырмалы бағада) 2,6 %-ға, белсенді субъектілер саны 4,4 %-ға өсті, жұмыспен қамтылғандар саны 3,5 %-ға төмендеді. 2011 жылдың қаңтар-қазанында шағын жəне орта кəсіпкерлік субъектілердегі өнім шығарылымы 6755,1 млрд теңгені құрады. ШОК субъектілерінің жалпы санында дара кəсіпкерлердің үлесі — 64,8 %-ды, шаруа (фермер) қожалықтары — 24,7 %-ды, шағын кəсіпкерліктегі заңды тұлғалар — 9,3 %-ды, орта кəсіпкерліктегі заңды тұлғалар 1,2 %-ды құрады.
2012
Қазақстан Республикасындағы кəсіпкерлік қызметтің қазіргі жағдайы

Батыс елдерде фирма өсімінің кезеңдік теориясы кең таралған, ол «ұйымдық тəртіп» аумағындағы зерттеу нəтижесінде туып, фирма дамуының кезеңдік сипаттарын ерекшелеу негізінде фирма өлшемін сапалық анықтаудың кеңеюіне жол берді. Фирма өсімі теориясының бір нұсқасы кəсіпорын мөлшерін анықтаумен тікелей байланысты болмаса да, бекітудің сапалы нұсқасын дамыту үшін қолданады. Осы теорияның бір нұсқасы кəсіпорын өсімі кезеңінің индикаторы ретінде өнімді дамыту стратегиясында көзделді. Көптеген авторлар компанияларды бір өнімді өндіруге бағытталған шағын фирмадан бастап, өнімнің үлкен өндірісі бойынша қызмет диверсификациясына бағытталған ірі кəсіпорындар — конгломерат-компания түрінде қарастырады (технология, қызмет, «ноу-хау»). Өнім дамуының кезеңін сипаттау үшін фирманың жылдық табысының оның өндіріске кеткен барлық шығындарының қатынасына тең «мамандандыру коэффициенті» қолданылады.
2012
Шағын кəсіпкерлік субъектілерінің белсенділігін арттырудағы шетел тəжірибесін пайдалану нəтижелігі мен мүмкіндіктері

Мақалада Қазақстан Республикасында кəсіпкерлікті инновациялық негізде жүргізудің ілімдік жəне тəжірибелік мəселелері қарастырылған. Кəсіпкерліктің инновациялық түрлері ретінде венчурлік, концессиялық, лизингтік жəне франчайзингтік бағыттары алынған. Қазақстандағы инновациялық кіші кəсіпкерлік субъектілерінің қызметін қалыптастыру мен дамытуда кедергі болатын факторлар талданған. Инновациялық кəсіпкерлік субъектілерінің дамуына қол жеткізу үшін қажетті жағдайлар ұсынылған. Шағын жəне орта инновациялық кəсіпорын ғылыми ұйымдар аумағында құрылуы мүмкін екендігі дəлелденген. Еліміздегі кəсіпорындарының инновациялық белсенділігінің меншікті салмағы екшеліп сараланған.
2014
Кəсіпкерлікті инновациялық негізде дамытудың басты бағыттары

  Мақалада мемлекеттік-жекеменшік əріптестік механизмі арқылы нарықтық экономика жағдайындағы қоғамдық жəне жеке мүдделерді іске асырудың бағыттары зерттелген. Мемлекеттік-жекеменшік əріптестік Қазақстанның ұлттық жобаларын дамытуға септігін тигізетін əдіс ретінде анықталған. Еліміздің инновациялық қызметін белсендіруде мемлекеттік-жекеменшік əріптестігінің ерекшеліктері қарастырылған. Ұлттық жобаларды стратегиялық басқарудағы мемлекеттік-жекеменшік əріптестікті дамытудың жетілдіру жолдары ұсынылған.
2016
Қазақстанның ұлттық жобаларын іске асырудағы мемлекеттік-жекеменшік кəсіпкерліктің ерекшеліктері